Mayapan – Miasto Duchów

Podziel się informacją na:

Mayapan

Ruiny Majów w Meksyku

 

Mayapan, Piramida Kukulkana

Mayapan, Piramida Kukulkana


 

Mayapan – nieco historii…

 

Meksyk, wyprawa, Mayapan

Obserwatorium astronomiczne w Mayapan, kopia El Caracol z Chichen-Itza

Mayapan (1150-1450AD), stolica ostatniego większego organizmu państwowego Majów, który dominował na północnym Jukatanie w dzisiejszym => Meksyku, po upadku hegemonii => Chichen-Itza. W odróźnieniu od większości starszych ośrodków miejskich postklasyczny Mayapan, podobnie jak Ek Bahlam jest otoczony murem, wewnątrz którego zamieszkiwało jakieś 12 tys. Majów. Miejskie mury nie wyznaczały jednak ściśle granic miasta, na zewnątrz również znaleziono ruiny istotnych budowli oraz innych ważne obiekty i, jak się ocenia mogło tam mieszkać kolejne 5 tys. Majów. Architektura Mayapanu przypomina znany z Chichen-Itza, charakterestyczny styl => Maya-Toltec. Bez trudu rozpoznamy tutaj kopie takich budynków z Chichen-Itza, jak Piramida Kukulkana, Osario, Caracol, Platforma Wenus. Znajduje się tu jednak kilka charaterystycznych wyłącznie dla Mayapanu elementów. Co ciekawe w Mayapanie nie ma, bądź też nie odnaleziono do tej pory boiska do poh-ta-poh.

Meksyk, wyprawy, Mayapan

Charakterystycznym elementem architektonicznym Mayapan jest zespół koncentrycznych półokręgów

Mayapan odkrył dla zachodniego świata amerykański podróżnik i eksplorator Jukatanu => John Lloyd Stephens. W latach 50’ ubiegłego stulecia badania tutaj prowadził Carnegie Institute z Waszyngtonu. Clifford Brown, Carlos Peraza Lope, Eunice Uc Gonzalez i Bradley Russel. Mimo iż odległy zaledwie o 40 km od Meridy, Mayapan rzadko odwiedzają turyści. W ramach rozbudowy drogi, która przecina na pół starożytne majańskie miasto usunięto nawet drogowskazy wskazujące drogę do ruin. Otoczony selvą i zapomniany Mayapan sprawia wrażenie jak gdyby miasto dzisiaj odwiedzały wyłącznie duchy, ale można spotkać tu Majów samotnie medytujących lub odprawiających obrzędy.

 

Mayapan – rola cenot w sakralnym krajobrazie miasta

 

Meksyk, wyprawy, Mayapan

Jedna z czterech schodni radialnej Piramidy Kukulkana w Mayapan, mniejszej kopii El Castillo z Chichen-Itza

Mayapan leży wewnątrz granic olbrzymiego krateru Chicxulub – miejsca upadku asteroidy z epicentrum na północnym Juakatanie, która przypieczętowała jedno z wielkich wymierań, przyczyniając się do kresu ery dinozaurów na Ziemi. Obwód krateru na terenie półwyspu wyznacza tzw. Perścień Cenot i rzeczywiście w ogrodzonych murem granicach miasta jest ich aż 40, natomiast jak wykazały badania lidarem, na zewnątrz miasta jest ich kolejne 150. Najbardziej znane miejskie cenoty Mayapanu to Cenote Ch’en Mul, Cenote X’coton i Cenote Itzmal Ch’en. Poza murami leży skrywająca mroczną tajemnicę Cenote Sac Uayum, którą według nowożytnych legend zamieszkiwuje Hapai Kan – wsysający wąż, który ma porywać dzieci oraz Cenote San Jose i Cenote Chacsinkin  – we wszystkich trzech odkryto wiele ludzkich kości.

Meksyk, cenota, Mayapan, wyprawy

Cenote Ch’en Mul w Mayapan, położona tuż obok Piramidy Kukulkana jest sercem lokalnego systemu jaskiniowego, który rozciąga się m.in. pod tutejszym Obserwatorium

Cenoty, jaskinie i wszelkie rozpadliny w ziemi były dla Majów świętymi elementami krajobrazu, wejściami w zaświaty, bądź też wyjściami z miejsca kreacji, które legitymizowały prawo danej społeczności do zamieszkiwania na konkretnym terenie. I tak centralna budowla Mayapan – radialna Piramida Kukulkana oraz okrągła świątynia-obserwatorium wybudowane zostały ponad kawernami należącymi do systemu, którego sercem jest Cenote Ch’en Mul (Piramida Kukulkana oraz piramida Osario w Chichen-Itza również zostały zbudowane ponad jaskiniami!). W Cenote Ch’en Mul, która leży w samym centrum Mayapanu nie widać lustra wody. Choć niewątpliwie miała ona welkie znaczenie nie mogła stać się kopią Sacred Cenote, służącą do odprawiania identycznych rytuałów, jak w Chichen-Itza. W Cenote X-Coton odkryto komory grobowe, które są jednak starsze niż samo miasto. W okresie postklasycznym, kiedy lustro wody znajdowało się znacznie niżej wybudowano w niej niewielką świątynię. Położone we wschodniej części Mayapanu Cenote X’coton i Cenote Itzmal Ch’en mogły odgrywać rolę miejsc, w których Słońce wyłania się z majańskiego Świata Podziemi – Xibalby, w swojej codziennej wędrówce przez nieboskłon.  Rolę cenoty, w której Słońce znika na powrót w Xibalbie mogła pełnić położona tuż obok Piramidy Kukulkana cenota Ch’en Mul.

Meksyk, wyprawy, Mayapan

Centrum Mayapan, krajobraz ze szczytu Piramidy Kukulkana

Jak pokazuje przykład nie tylko Chichen-Itza, największe znaczenie sakralne dla Majów miały cenoty nieco oddalone od pałaców i świątyń i tutaj kroki archeologów poszły w kierunku cenot położonych poza murami miasta. W Cenote San Jose, która leży poza murami Mayapanu, 200 m na południe od centralnego placu miasta odkryto około 1998 roku kości conajmniej 24 osobników – wydatowane one zostały na późny Postklasyk (okres prosperity Mayapanu). Ludzkie szczątki znajdowały się w cenocie zaledwie 60 cm pod powierzchnią wody. W tym samym czasie grupa nurków jaskiniowych odkryła w Cenote Chacsinkin dwa pochówki, 20 ludzkich czaszek i masę innych kości. Prawdziwą sensacją okazała się jednak Cenote Sac Uayum.

Meksyk, wyprawy, Mayapan

W Mayapan doskonale zachowały się niektóre płaskorzeźby i freski

Pierwszy sezon badań w Cenote Sac Uayum dokonanych w 2013 roku przez zespół w składzie Rait Kütt – nurek jaskiniowy, Lisseth Pedroza Fuentes – archeolog podwodny, Bradley W. Russell – czołowy badacz, odkrył nie tylko 15 ludzkich szkieletów. Okazało się, że Cenote Sac Uayum jest systemem, składającym się z dwóch komór połączonych restrykcją o długości ok. 10 m. Fakt niezwykle rzadki w tej części półwyspu Jukatan. Druga komora systemu ma dość skomplikowaną budowę, a jej dno opada na głębokość aż 30 m, wślizgując się pod komorę pierwszą. W tym miejscu znalazły się najlepiej zachowane ludzkie szczątki, co pokazuje, że dno pierwszej komnaty musiało się w przeszłości zawalić, a następnie ponownie zamknąć. Pokryte grubą warstwą spękanej gliny dno drugiej komory jest też dowodem na to, iż lustro wody w tym miejscu półwyspu znajdowało się w przeszłości niżej, o co najmniej 30 m (obecnie odległość do lustra wody w Cenote Sac Uayum z powierzchni wynosi ok. 11 m). Dwie trzecie fragmentów ceramiki znalezionej w Cenote Sac Uayum pochodzi jeszcze z okresu preklasycznego (Sabán Burdo, Unto negro estriado, Tzutzuquil crema a bayo i Chunhinta negro), pozostała część datowana jest na okres postklasyczny (Mama rojo). W sezonie 2015 precyzyjnym skartowaniem systemu Sac Uayum zajął się najlepszy obecnie podwodny i jaskiniowy kartograf na Jukatanie – Alessandro Reato, instruktor nurkowania IANTD.

 

Galeria zdjęć Mayapan 2016: http://alpha-divers.pl/wyprawy-nurkowe/meksyk-mayapan-2016/

 

ZAPRASZAMY NA KOLEJNE WYPRAWY NURKOWE I NIE TYLKO Z ALPHA-DIVERS. Na najbliższą wyprawę nurkową do Meksyku, na półwysep Jukatan i nurkowanie rekreacyjne w Cenotach i na Mezoamerykańskiej Rafie Barierowej w Belize zapraszamy w styczniu 2018, w ramach => wyprawy nurkowej CENOTY 2018: Meksyk – Belize – Gwatemala 🙂

Cenoty, wyprawa do Meksyku, nurkowanie jaskiniowe 2018

Cenoty, plaża w Tulum na Riviera Maya, wyprawa nurkowa ALPHA-DIVERS do Meksyku, Belize i Gwatemali – CENOTY 2018

Zapraszamy na wyprawy do Meksyku i eksplorację Jukatanu z ALPHA-DIVERS

 

Podziel się informacją na: