Waran z Komodo – Varanus Komodoensis – Komodo Dragon

Podziel się informacją na:

 

Varanus Komodoensis

Waran z Komodo – Komodo Dragon

 

 

Indonezja słynie z wielu skarbów Natury. Czynne, groźne wulkany jak => Ijen, => Kelimutu, czy => Bromo, Semeru przyciągają rzesze śmiałków pragnących zajrzeć w gorące trzewia Ziemi. Nawet jeśli, jak w wypadku Semeru wybuchającego w miarę regularnie co 20 minut, czynność ta wiąże się ze swego rodzaju loterią. Przebogate w podwodne życie, omiatane mocarnymi prądami na granicy dwóch oceanów, koralowe rafy zapraszają na nurkowanie z rekinami, mantami, delfinami i wymierającymi => żółwiami szylkretowymi. Jednak wyprawy nurkowe do Indonezji to nie tylko wulkany i nie tylko nurkowanie. Do najważniejszych skarbów dzikiej przyrody Indonezji należy niewątpliwie stwór przypominający jeden z reliktów zamierzchłych epok – ery dinozaurów. Zapraszamy na emocjonujące spotkanie z waranami z Komodo.

 

Co to takiego Smok z Komodo i gdzie jeszcze możemy spotkać warany z Komodo?

Waran z Komodo (Varanus komodoensis), Rinca, Park Narodowy Komodo - Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2014

Waran z Komodo (Varanus komodoensis) w buszu na wyspie Rinca, Park Narodowy Komodo – Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2014

Waran z Komodo (Varanus komodoensis) to największa jaszczurka występująca obecnie na Ziemi. Należy on do rodziny waranowatych, która obejmuje dwa rodzaje (Varanus i Lanthanotus chociaż w kwestii tej nadal trwa filogenetyczne zamieszanie) i około 70 różnych gatunków jaszczurek. Rodzina waranowatych wywodzi się generalnie z Azji Połudiowo-Wschodniej, gdzie wyewoluowała jakieś 40 mln lat temu. Zasięg waranowatych rozszerzył się o Australię wskutek dryftu kontynentów jakieś 15 mln lat temu. Warany z Komodo pochodzą właśnie z Australii, gdzie wyewoluowały w pliocenie, jakieś 4-5 mln lat temu. Obecnie warany z Komodo występują na wyspach Archipelagu Sundajskiego: przede wszystkim na Flores, gdzie żyje największa ich populacja oraz na Komodo, Rinca, Gili Motang, Gili Dasami, Padar i wielu mniejszych wyspach w okolicy, ale niegdyś gatunek ten obejmował swoim zasięgiem nawet Timor i Jawę, dokąd dotarł podczas ostatnich zlodowaceń. Warana z Komodo w czasach nowożytnych odkryto dopiero w 1910 roku. Lokalne nazwy warana z Komodo to ora, buaya darat i biawak raksasa. Do szczególnych umiejętności tego gatunku gada należy nurkowanie – warany z Komodo potrafią zanurzać się na głębokość nawet 4,5 m. Sława waranów przyciąga do Indonezji i na Komodo żądnych wrażeń śmiałków, ważących się na spotkanie ze smokiem oko w oko.

 
 

Jak wygląda waran z Komodo i w jaki sposób odróżnić go od innych gatunków waranów?

Waran z Komodo (Varanus komodoensis), Rinca, Park Narodowy Komodo - Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2011

Waran z Komodo (Varanus komodoensis), Rinca, Park Narodowy Komodo – Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2011

Warany z Komodo (Varanus komodoensis) są jednymi z najbardziej znanych i najbardziej charakterystycznych gadów na Ziemi. Dorosłe warany osiągają długość do ponad trzech do metrów od łba do końca ogona, ale zarejestrowano rekordzistę mierzącego 3,65 m. Od innych waranów odróżniają się zatem przede wszystkim rozmiarem. Doroły samiec na wolności osiąga wagę do 90 kg, ale i tutaj znany był rekordzista ważący aż 166 kilogramów, włącznie z nieprzetrawionym pokarmem. Samice są mniejsze od samców i ma to związek z pełnym przemocy rytuałem godowym waranów, który w pierwszej fazie odbywa się u nich …na siłę. Ogromne rozmiary waranów z Komodo związane są prawdopodobnie z ich niegdysiejszym pożywieniem, powszechnie występującą na kontynencie australijskim megafauną – gigantycznymi torbaczami i innymi dużymi ssakami, które wymarły bądź też zostały wytępione wraz z nadejściem człowieka (Teoria Overkillu). Od innych jaszczurek warany odróżnia też specyficzna budowa wysuwanego, rozdwojonego języka z narządem Jacobsona na końcu, który stanowi dla nich dodatkowy zmysł dotyku, smaku i zapachu. Waran z Komodo z racji groźnych kształtów, szybkości i olbrzymich rozmiarów zwany jest również Smokiem z Komodo.

 
 

Czy warany są jadowite i czy spotkanie z waranem z Komodo może być niebezpieczne?

Waran z Komodo (Varanus komodoensis), Rinca, Park Narodowy Komodo - Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2011

Waran z Komodo (Varanus komodoensis), Rinca, Park Narodowy Komodo – Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2011

Warany z Komodo (Varanus komodoensis) wydawać się mogą ospałymi, ociężałymi leniuchami, ale to tylko pozory. Warany polują z zasadzki i w razie konieczności raźno zrywają się do biegu, osiągając prędkość do 20 km/h – człowiek nie jest w stanie przed nimi uciec. Warany potrafią też nurkować i pływać, bez problemu podążając za ofiarą, czy też przemieszczając się pomiędzy wyspami. Według niektórych doniesień, w ostatnich czasach prowadzi to do roszerzania się zasięgu ich populacji, co skutkuje kolejnymi konfliktami z człowiekiem. Zdarza im się atakować ludzi poza znanym obszarem swojego występowania, zdarze się również, że padają ofiarami kłusowników. Jak na jaszczurki cechują się również dość wysoką inteligencją, potrafiąc rozpoznawać ludzi i wykonywać proste polecenia. Znany jest przypadek warana w Parku Narodowym Komodo, który wszedł do biura parku i pogryzł dwóch znajdujących się tam strażników – każdego w lewą nogę… 😉

Waran z Komodo (Varanus komodoensis), Rinca, Park Narodowy Komodo - Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2014

Waran z Komodo (Varanus komodoensis), Rinca, Park Narodowy Komodo – Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2014

Waran z Komodo (Varanus komodoensis) jest jadowity, co wśród gadów stanowi raczej rzadkość. Przez długi czas uważano, że jad rozwinął się wyłącznie u węży oraz niezależnie od węży u dwóch dość ciekawych gatunków jaszczurek: północnoamerykańskiej helodermy arizońskiej, zwanej gila (Heloderma suspectum) i helodermy meksykańskiej (Heloderma horridum), występującej w Meksyku i Gwatemali. Ostatnie doniesienia ze świata nauki rzucają jednak coraz więcej światła na konwergentny rozwój torebek jadowych u kolejnych waranowatych.

Sambar sundajski (Cervus timorensis) główny składnik diety waranów z Komodo, Rinca, Park Narodowy Komodo - Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2014

Sambar sundajski (Cervus timorensis) główny składnik diety waranów z Komodo, Rinca, Park Narodowy Komodo – Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2014

W groźnych szczękach warana szczerzy się aż 60 ostrych jak brzytwy, oblepionych śliną, zawierającą kolonie nawet do 57-iu różnych szczepów zjadliwych bakterii, jednocalowych zębów. Przez długie lata od odkrycia waranów pokutowało, więc przekonanie, że przyczyną śmierci ofiar ukąszonych przez warany są infekcje bakteryjne i te właśnie bekterie jak Escherichia coli, Staphylococcus sp., Providencia sp., Proteus morgani, Pasteurella multocida, czy Proteus mirabilis. Dopiero najnowsze badania, przeprowadzone już w XXI-ym stuleciu1 najpierw zresztą u zupełnie innych gatunków waranów dowiodły, że i warany z Komodo posiadają gruczoły jadowe i kanaliki rozprowadzające jad, rozmieszczone wdłuż linii szczęki. Jad waranów z Komodo, oprócz kombinacji kilku toksyn, zawiera również antykoagulant – substancję obniżającą krzepliwość i ciśnienie krwi. Wyciekając z torebek jadowych jad miesza się ze śliną. Waran gryzie głeboko. Bezbronna ofiara warana z wolna wykrwawia się na śmierć… Wymarły, a blisko spokrewniony z nimi Varanus (Megalania) priscus był prawdopodobnie największym żyjącym na Ziemi jadowitym drapieżnikiem2.

 

Czym żywi się waran z Komodo i na czym polega jego rola w ekosystemie?

Bawół wodny (Bubalus bubalis), Rinca, Park Narodowy Komodo - Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2014

Bawół wodny (Bubalus bubalis) zagryziony przez warany, Rinca, Park Narodowy Komodo – Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2014

Waran z Komodo (Varanus komodoensis) to apex predator – co oznacza, że znajduje się on na szczycie łańcucha pokarmowego w swojej niszy ekologicznej, nie zagrożony przez żadne inne drapieżniki, a do tego to kanibal… Na dietę waranów z Komodo składają się głównie zamieszkujące Wyspy Sundajskie: jeleniowaty sambar sudajski (Cervus/Rusa timorensis), dzikie świnie (Sus scrofa vittatus) i bawoły wodne bawół wodny (Bubalus bubalis), ale jako oportunistyczni drapieżcy nie pogardzą też mięsem innych ssaków, ptaków, jajami, bezkręgowcami, czy nawet mięsem swoich własnych pobratymców. Nie pogardzą zresztą jakąkolwiek padliną i w Indonezji warany znane są szeroko z rozkopywnia grobów. Ze względu na kaibalizm młode warany z Komodo przez pierwsze lata życia muszą ukrywać się na pniach i w koronach drzew. Gdy dorosną tracą umiejętność wspinania się po drzewach ze względu na swe rozmiary i wagę. Aby dostać się do pożywienia duże warany z Komodo potrafią jednak stać na tylnych łapach podpierając się ogonem. Powolny metabolizm sprawia, że wystarcza im porządnie się nażreć jakieś 12 razy do roku.

Mały waran z Komodo (Varanus komodoensis juvenile) chroniący się na pniu, Rinca, Park Narodowy Komodo - Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2014

Mały waran z Komodo (Varanus komodoensis juvenile) chroniący się na pniu, Rinca, Park Narodowy Komodo – Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2014

Warany z Komodo (Varanus komodoensis), jak wszystkie żyjące obecnie na Ziemi jaszczury są egzotermiczne, czyli zmiennocieplne. Oznacza to, że nad ranem muszą najpierw naładować swoje baterie wygrzewając się w słońcu, dni są porą ich polowań i generalnej aktywności, noce zaś spędzają w jamach wygrzebanych w ziemi, aby chronić się przed nadmierną utratą ciepła. Waran z Komodo ma bardzo dobrze rozwinięte zmysły węchu (~10 km), wzroku w dzień (~300 m), smaku i dotyku. Ze względu na specyficzną budowę oka słabo natomiast widzą w nocy. Zakres dźwięków jaki rejestrują ich zmysły słuchu jest również znacznie węższy od ludzkiego (400 – 2000 Hz) – przez pewien czas uważano nawet z tego powodu, że warany są głuche. Polujący waran ostrożnie podkrada się do celu, większą zdobycz atakując zwykle od tyłu i starając się ugryźć jak najgłębiej, aby wpuścić ofierze jad. Następnie waran wycofuje się i czeka, aż ukąszona ostrymi niczym brzytwy zębiskami ofiara umrze z upływu krwi. Mniejszym zwierzętom i ludziom potrafi jednak jak najbardziej rzucić się do gardła, obalając ofiarę na ziemię za pomocą mocarnego ogona, a następnie rozrywając miękkie części ciała, jak np. jama brzuszna.

 
 

Jak wyglądają rytuały godowe waranów i jak przychodzą na świat młode smoki z Komodo?

Waran z Komodo (Varanus komodoensis) w trakcie walki, Rinca, Park Narodowy Komodo - Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2011

Warany z Komodo (Varanus komodoensis) w trakcie walki na posterunku Parku, Rinca, Park Narodowy Komodo – Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2011

Okres godowy waranów z Komodo (Varanus komodoensis) trwa od maja do sierpnia. Samce zaciekle walczą ze sobą o samicę, a następnie zwycięzca zmusza swoją wybrankę do prokreacji. Jeśli nie uda mu się obezwładnić wybranki, przedłużanie gatunku może się dla niego skończyć dość poważnym zranienieniem. Samice waranów składają we wrześniu od kilkunastu do dwudziestu kilkunastocentymetrowych jaj, w jamach wykopanych przez siebie w ziemi lub też wykorzystując do tego celu jamy gniazdowe tutejszych indykowatych – nogali (Alectura lathami). Matki waranów pilnują gniazda, a w obawie przed innymi waranami, czy też jeszcze innymi amatorami jaj wykopują szereg fałszywych jam. Młode warany wykluwają się po ośmiu miesiącach, mierząc około 40 cm i ważąc średnio po 100 gram. Na osiągnięcie pozwalających na spokojne waranie życie rozmiarów potrzebują aż pięć do sześciu sześć lat, zaś dojrzałość płciową osiągają dopiero po ośmiu-dziesięciu latach życia. Czas życia waranów z Komodo może sięgać nawet półwiecza, ale zwykle dożywają trzydziestki. Z ciekawszych dostosowań warana z Komodo – u gatunku tego możliwe jest dzieworództwo. Doniesienia naukowe3 potwierdzają co najmniej dwa przypadki odizolowanych samic, które rozmnożyły się partenogenetycznie, a genotyp ich potomstwa był w 100% zgodny z genotypem matek.

 

Na zakończenie trochę historii i systematyki…

Waran z Komodo (Varanus komodoensis), Rinca, Park Narodowy Komodo - Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2014

Waran z Komodo (Varanus komodoensis), Rinca, Park Narodowy Komodo – Wyprawa Nurkowa ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2014

Nowożytnym odkrywcą warana z Komodo był porucznik Jacques Karel Henri van Steyn van Hensbroek, który przekazał próbki dyrektorowi Muzeum Zoologicznego i Ogródu Botanicznego w Bogor na Jawie – Pieterowi Antonie Ouwensowi. Ouwens wysłał łowcę zwierząt celem ściągnięcia na Jawę kilku żywych osobników, a następnie w 1912 roku opisał naukowo nowy gatunek, nadając mu nazwę Varanus komodoensis. Warana błyskawicznie objęto ochroną gatunkową, jednak w dzisiejszych czasach nadal jest on zagrożony wyginięciem i jako taki wpisany do Czerwonej Księgi IUCN.

Różne gatunki waranów zamieszkiwują liczne wyspy Archipelagu Malajskiego. Napotykamy je czasami wybierając się na nurkowanie w takich krajach jak => Malezja, => Filipiny, Indonezja i => Tajlandia. Do naszych najbardziej zadziwiających spotkań z waranem należy jednak wydarzenie jakie miało miejsce na Los Llanos, w trakcie wyprawy nurkowej ALPHA-DIVERS do => Wenezueli, daleko poza naturalnym obszarem występowania tej rodziny gadów. Oczywiście nie był to waran z Komodo… Jeżeli macie natomiast ochotę na spotkanie z waranem z Komodo zapraszamy na wspólne nurkowanie i zwiedzanie magicznej Indonezji, w trakcie którejś z wypraw nurkowych ALPHA-DIVERS 🙂

Dominium (Domena): Eukariota (Eukarionty)
Regnum (Królestwo): Animalia (Zwierzęta)
Phylum (Typ): Chordata (Strunowce)
Subphylum (Podtyp): Vertebrata (Kręgowce)
Classis (Gromada): Reptilia / Sauropsida (Gady / Zauropsydy)
Ordo (Rząd): Squamata (Łuskonośne)
Subordo (Podrząd): Autarchoglossa
Familia (Rodzina): Varanidae (Waranowate)
Genus (Rodzaj): Varanus
Species (Gatunek): Varanus komodoensis


 
Bibliografia:

1) Bryan G. Fry, Nicolas Vidal, Janette A. Norman, Freek J. Vonk, Holger Scheib, S. F. Ryan Ramjan, Sanjaya Kuruppu, Kim Fung, S. Blair Hedges, Michael K. Richardson, Wayne. C. Hodgson, Vera Ignjatovic, Robyn Summerhayes i Elazar Kochva. Early evolution of the venom system in lizards and snakes. „Nature”. 439, s. 584-588, 2006

2) Bryan G. Fry, Stephen Wroe, Wouter Teeuwisse, Matthias J. P. van Osch, Karen Moreno, Janette Ingle, Colin McHenry, Toni Ferrara, Phillip Clausen, Holger Scheib, Kelly L. Winter, Laura Greisman, Kim Roelants, Louise van der Weerd, Christofer J. Clemente, Eleni Giannakis, Wayne C. Hodgson, Sonja Luz, Paolo Martelli, Karthiyani Krishnasamy, Elazar Kochva, Hang Fai Kwok, Denis Scanlon, John Karas, Diane M. Citron, Ellie J. C. Goldstein, Judith E. Mcnaughtan i Janette A. Norman. A central role for venom in predation by Varanus komodoensis (Komodo Dragon) and the extinct giant Varanus (Megalania) priscus. „Proceedings of the National Academy of Sciences”. 106 (22), s. 8969–8974, 2009

3) Phillip C. Watts, Kevin R. Buley, Stephanie Sanderson, Wayne Boardman, Claudio Ciofi i Richard Gibson. Parthenogenesis in Komodo dragons. „Nature”. 444, s. 1021–1022, 2006

 

 

Zapraszamy na ekscytujące wyprawy nurkowe ALPHA-DIVERS, wspólne poznawanie świata i nurkowanie w Indonezji 🙂

 

ZAPRASZAMY NA KOLEJNE WYPRAWY NURKOWE I NIE TYLKO NURKOWE Z ALPHA-DIVERS. We wrześniu 2017 wybieramy się tradtcyjnie na wspaniałą wyprawę nurkową i krajoznawczą do Indonezji w ramach Wyprawy Nurkowej ALPHA-DIVERS – INDONEZJA: JAWA – BALI – KOMODO 2017. W programie wyprawy, jak zawsze spotkanie z waranami, smokami z Komodo w stanie jak najbardziej dzikim 🙂

Komodo, Indonezja - wyprawa nurkowa ALPHA-DIVERS: JAWA - BALI - KOMODO 2017

Komodo, Indonezja – wyprawa nurkowa ALPHA-DIVERS: JAWA – BALI – KOMODO 2017


 

Podziel się informacją na:

Trackbacks & Pings

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *