Wulkan Ijen, Jawa, Indonezja

Podziel się informacją na:

Kawah Ijen – niebezpieczne piękno

Wyprawy Nurkowe, Jawa, Indonezja

 

Turkusowe wody wulkanicznego jeziora i dymiący solfatar w kraterze Kawah Ijen, Indonezja - wyprawa nurkowa INDONEZJA 2014

Turkusowe wody wulkanicznego jeziora i dymiący solfatar w kraterze Kawah Ijen, Indonezja – wypawa nurkowa INDONEZJA 2014

Krater Ijen – jedno z najbardziej trujących miejsc na Ziemi. W jego wnętrzu przepiękne jezioro, wypełnione tonami żrącego kwasu. Toksyczne opary, wydobywające się z wnętrza góry zabrały życie ponad siedemdziesięciu górników, w ciągu ostatniego półwiecza.” [BBC]

 

Niebieskie ognie - płonące solfatary na dnie krateru wulkanu Kawah Ijen - wyprawa nurkowa INDONEZJA 2014


Niebieskie ognie – płonące solfatary na dnie krateru wulkanu Kawah Ijen – wyprawa nurkowa INDONEZJA 2014

Wyprawy nurkowe ALPHA-DIVERS to nie tylko i wyłącznie samo nurkowanie… Podróżując poznajemy świat, a po drodze do najwspanialszych miejsc na planecie, skrytych pod wspaniałym płaszczem jej błękitnych wód, odwiedzamy nie mniej interesujące, najciekawsze miejsca na lądzie. Indonezja leży w drugim, po słynnym Pacyficznym Pierścieniu Ognia, obszarze sejsmicznym Ziemi, tzw. Łańcuchu Alpejsko-Himalajskim (ang. Alpide Belt), który zgarnia 17% aktywności tektonicznej planety. W Indonezji znajduje się obecnie 129 aktywnych wulkanów, co stanowi aż 13% aktywnych wulkanów Ziemi. Spośród wulkanów na Jawie – najgęściej zaludnionej wyspie Indonezji, aktywnych jest 21, zaś w kalderach siedmiu rozłożyły się przepiękne wulkaniczne jeziora.

Nasza najnowsza wyprawa nurkowa do Indonezji rozpoczęła się tym razem w  jej stolicy – Dżakarcie na Jawie. Nic, więc dziwnego, że w drodze na nurkowanie w magicznym rejonie Parku Narodowego Komodo, postanowiliśmy zobaczyć z bliska kilka jawajskich wulkanów. Jednym z najsłynniejszych na Jawie i nie tylko na Jawie jest niewątpliwie Kawah Ijen – wulkan najbardziej wysunięty na wschód wyspy, który wyrósł nieopodal Cieśniny Balijskiej, oddzielającej Jawę od, jak łatwo zgadnąć, sąsiądującej z nią wyspy Bali, która również znalazła się na trasie naszej wyprawy. Jest to, przy okazji, cieśnina oddzielająca archipelagi Dużych Wysp Sundajskich od Małych. 😉

Wulkaniczne jezioro i fumarole - Kawah Ijen, Kaldera Ijen, Jawa, Indonezja - wyprawa nurkowa INDONEZJA 2014

Wulkaniczne jezioro i fumarole – Kawah Ijen, Kaldera Ijen, Jawa, Indonezja – wyprawa nurkowa INDONEZJA 2014

Kawah Ijen na wyspie Jawa, to czynny stratowulkan, a w szerszej perspektywie grupa stratowulkanów, znajdujących się we wnętrzu i na pierścieniu kaldery Kendeng, zwanej najczęściej popularnie kalderą Ijen. Wulkan Kawah Ijen leży w pobliżu somy – obrzeża tej gigantycznej kaldery. Sama kaldera Kendeng ma przybiżony kształt elipsoidy i osie około 15 i 20 km. Najwyższy z wulkanicznych stożków w kalderze, to leżący na jej somie Gunung Merapi (Ognista Góra – 2799 m n.p.m) – statowulkan o nazwie identycznej jak Ognista Góra – Merapi, dymiąca groźnie na przedmieściach Yoggyakarty, którego wysokość jest również często myląco podawana jako wysokość samego wulkanu Ijen. Kawah Ijen ma wysokość 2346 m n.p.m. w najwyższym punkcie na obrzeżu swojej kaldery, a położone we wnętrzu jego krateru turkusowe wulkaniczne jezioro, około 1000 na 600 m średnicy. Wypływa z niego kwaśna rzeka Banyupahit, która w swoim dolnym biegu zmienia nazwę na Banyuputih (Biała Rzeka), i której kwaśne wody po 45 km wpadają do Cieśniny Madura prócz siarczanów i chloru, niosąc z sobą sporo wypłukanych z bazaltowych i andezytowych skał metali, jak glin, żelazo, fluor, miedź, cynk i ołów. Lustro wody wulkanicznego jeziora znajduje się na wysokości 2148 m n.p.m. ale nie jest to najważniejszy czynnik utrudniający ewentualne nurkowanie tutaj.

Błękitne ognie i solfatary - Kawah Ijen, Jawa, Indonezja - wyprawa nurkowa INDONEZJA 2014

Błękitne ognie i solfatary – Kawah Ijen, Jawa, Indonezja – wyprawa nurkowa INDONEZJA 2014

Turkusowe wody jeziora w kraterze Ijen przywodzą na myśl legendarne kolorowe wulkaniczne jeziora w kalderze wulkanu => Kelimutu na wyspie Fores. Odczyn wody w jeziorze Kawah Ijen wynosi jednak poniżej 0.3 pH, a kilkakrotnie zarejestrowano znacznie niższe wartości (dla przypomnienia skala pH przebiega od 0 do 14, gdzie 7 oznacza wartość obojętna, a 1 kwas solny). Jezioro Ijen to jeden z największych rezerwuarów kwasu na Ziemi (30-40 milonów m3). Maksymalna głębokość jeziora wynosi około 180 m. Gorące fumarole, tuż nad brzegiem jeziora Ijen, mają temperaturę siegającą, według różnych źródeł, 170-245 °C, a nawet 600 °C. Wydobywa się z nich płynna siarka o bardzo dużej czystości, a ich opary niosą ze sobą m.in. trujący siarkowodór. Z tego powodu fumarole te zwane są również solfatarami. Płynny gaz ulatujący po dużym ciśnieniem z fumaroli płonie żywym niebieskim ogniem. W kraterze Kawah Ijen znajduje się największe znane skupisko niebieskich ogni na Ziemi. Niebieskie płomienie Ijen mogą osiągać nawet do pięciu metrów wysokości. W nocy gwarantuje to jedyny w swoim rodzaju, doprawdy niesamowity spektakl, a nocne zejście do wnętrza kaldery wulkanu Kawah Ijen, pośród trujących oparów siarki i płonących niebieskim światłem ogni, potrafi sprawić wrażenie zupełnie jak gdyby zstępowało się na własną prośbę do otchłani piekieł.

Wydobycie siarki na dnie krateru Kawah Ijen, Jawa, Indonezja - wyprawa nurkowa INDONEZJA 2014

Wydobycie siarki na dnie krateru Kawah Ijen, Jawa, Indonezja – wyprawa nurkowa INDONEZJA 2014

Na dnie krateru Kawah Ijen znajduje się odkrywkowa kopalnia zastygającej w zimnym powietrzu siarki, eksploatowanej prymitywnymi metodami przez lokalnych górników. Stężenie oparów siarkowodoru, którym oddychają górnicy, czterdziestokrotnie przekracza dopuszczalną dawkę. Siarkowodór systematycznie wyżera ich płuca, oczy i gardła. Kiedy górnicy zbiorą dość surowca, muszą wynieść jej ładunek, ważący około 80-100 kg, kilkaset metrów w górę na skraj krateru Kawah Ijen, a następnie kilka kilometrów w dół, drogą do punktu skupu w Paltuding. Według sprzecznych źródeł zarabiają za swoją ciężką i śmiertelnie niebezpieczną pracę po kilka-kilkanaście dolarów dziennie, ale w porównaniu z gujańskimi Indianami z wenezuelskiej Canaimy, którzy bardzo sprawnie targają podobne ciężary na pionowy klif tepui Roraima, mocno utrudniają sobie życie.

Wydobycie siarki z dna krateru Kawah Ijen, Jawa, Indonezja - wyprawa nurkowa INDONEZJA 2014

Wydobycie siarki z dna krateru Kawah Ijen, Jawa, Indonezja – wyprawa nurkowa INDONEZJA 2014

Indonezyjscy górnicy, do wynoszenia siarki z wnętrza krateru Ijen używają dwóch koszy, rozłożonych szeroko na niewygodnym drewnianym dyszlu. Takie rozłożenie ciężaru powoduje w dłuższej perspektywie czasu poważne zwyrodnienia w budowie ich pleców. W przypadku kiedy górnik zahaczy koszem o ścianę krateru, momentalnie traci równowagę ładunku, co w najlepszym wypadku prowadzi do jego rozsypania, w najgorszym, czemu akurat udało nam się przypadkiem zapobiec, do upadku górnika… Czasami miejsce koszy zajmują worki, ale na dłuższą metę niewiele to zmienia. U gujańskich Indian z Canaimy, ładunek o podobnej wadze ułożony jest wzdłuż pionowej osi ciała, w pionowym koszu, a jego ciężar rozłożony jest za pomocą  szelek na obydwu ramionach. Nie porównując trudnych warunków, związanych z zabójczymi oparami we wnętrzu krateru Kawah Ijen, z plecakiem czy bez, Gujańczyków trudno jest dogonić w trakcie marszu pod górę. Podróże kształcą, ale z lokalnymi tradycjami i ludzkimi przyzwyczajeniami trudno niestety jest walczyć…

Drzewa wypalone przez wulkaniczne fumarole na obrzeżu kaldery wulkanu Kawah Ijen, Jawa, Indonezja - wyprawa nurkowa INDONEZJA 2014

Drzewa wypalone przez wulkaniczne opary na obrzeżu kaldery wulkanu Kawah Ijen, Jawa, Indonezja – wyprawa nurkowa INDONEZJA 2014

Zabójcza praca indonezyjskich górników w kraterze Kawah Ijen sfilmowana została w ujmującym dokumencie „Workingman’s Death” z roku 2005, którego polska premiera, pod tytułem „Śmierć Człowieka Pracy” miała miejsce w rok później. Ekstremalne środowisko i wydobycie siarki z Kawah Ijen udokumentowane zostało również przez telewizję BBC w doskonałej superprodukcji „Human Planet” z roku 2011.

Alpide Belt – Łańcuch Alpejsko-Himalajski powstał w wyniku zamknięcia prehistorycznego Oceanu Tetyda, którego wody przelewały się niegdyś pomiędzy superkontynentami Gondwany i Laurazji, a następnie między Eurazją i Afryką. Oceaniczne prądy uległy od tamtych czasów zasadniczym przemianon, ale w miejscach po dawnym Oceanie Tetydy nurkujemy dzisiaj na Karaibach, na Wyspach Kanaryjskich na Atlantyku, w Morzu Śródziemnym, w Morzu Czarnym, na Filipinach, Sipadanie, Bali czy Komodo. Planeta Ziemia ma fascynującą historię 😉

Niebieskie ognie Kawah Ijen - płonąca siarka z fumaroli - wyprawa nurkowa INDONEZJA 2014

Niebieskie ognie Kawah Ijen – płonąca siarka z fumaroli – wyprawa nurkowa INDONEZJA 2014

Proces orogenezy alpejskiej, który rozpoczął się w triasie i w wyniku, którego doszło do wypiętrzenia się Łańcucha Alpejsko-Himalajskiego wciąż trwa. W rejestrowanej od 1796 roku historii aktywności wulkanicznej Kawah Ijen wybuchał aż sześć razy. W roku 1817 powódź błota spływającego po erupcji z jeziora Ijen zniszczyła odległe aż o 45 km nabrzeżne miejscowości Asembagus i Banyuwangi. Ostatnia większa erupcja wulkanu Kawah Ijen miała miejsce w roku 1999, ale jest on aktywny wciąż. W latach 2011-2012 dochodziło tu do pomniejszych erupcji i trzęsień ziemi, natomiast w sierpniu 2014 – na trzy miesiące przed naszą wyprawą do Indonezji wstęp w pobliże krateru był zakazany.

 
 
 
 
 

Rozświetlana niebieskimi płomieniami ciemność, gorąc i wciskający się wszędzie gryzący zapach siarki. Zapraszamy na krótką relację filmową z nocnego zejścia do krateru wulkanu Kawah Ijen. Ostrożnie, siarkowodór jest bardzo trujący 😉

 
 
Polecamy również galerie multimediów z wyprawy nurkowej ALPHA-DIVERS INDONEZJA 2014:

=> Kawah Tengger – wschód Słońca nad plantacją wulkanów
=> Kawah Tengger – Segara Wedi (Morze Piasków) – podróż przez ocean mgieł
=> Kawah Ijen – wulkaniczne jezioro kwasu i kaldera Kawah Ijen
=> Kawah Ijen – błękitne ognie i wydobycie siarki z krateru Kawah Ijen
=> Rinca i bliskie spotkanie ze Smokami z Komodo (Varanus komodoensis)
=> Gunung Kelimutu – kolorowe wulkaniczne jeziora – relacja
=> Dubaj by night…
 

Bibliografia:

  • „Natural Pollution Caused by the Extremely Acidic Crater Lake Kawah Ijen, East Java, Indonesia” – Löhr, Bogaard, Heikens, Hendriks, Sumarti, van Bergen, van Gestel, van Straalen, Vroon, Widianarko 2004
  • „Downstream composition changes of acidic volcanic waters discharged into the Banyupahit stream, Ijen caldera, Indonesia” – P.Delmelle, A.Bernard – Journal of Volcanology and Geothermal Research Volume 97, Issues 1–4, April 2000, Pages 55–72

 

Zapraszamy na ekscytujące wyprawy nurkowe ALPHA-DIVERS, wspólne poznawanie świata i nurkowanie w Indonezji 🙂

 

ZAPRASZAMY NA KOLEJNE WYPRAWY NURKOWE I NIE TYLKO NURKOWE Z ALPHA-DIVERS. We wrześniu 2017 wybieramy się ponownie na wspaniałą wyprawę nurkową i krajoznawczą do Indonezji w ramach Wyprawy Nurkowej ALPHA-DIVERS – INDONEZJA: JAWA – BALI – KOMODO 2017, w trakcie której czeka nas spotkanie z przyrodą Południowo-Wschodniej Azji i trekking po wulkanach Tengger, Bromo i Ijen.

 

Podziel się informacją na: